Oparzenia zdarzają się bardzo często. Co roku ulega im około 1% populacji. W Polsce liczba chorych, którzy ulegają takiemu urazowi wynosi około 400 tys. rocznie. Oparzenie termiczne może być spowodowane przez kontakt z ogniem, gorącą powierzchnią, płynem lub parą. Najczęściej oparzenia (gorącym napojem, wodą z czajnika, zupą) zdarzają się dzieciom do 5. roku życia.[1] Czy wiesz jak prawidłowo się wtedy zachować? Czy wiesz kiedy oparzenie wymaga interwencji lekarskiej?
Trzy kroki w przypadku oparzenia
- Upewnij się, że nie ma zagrożeń dla Ciebie i poszkodowanego. Oceń stopień, rozmiar i głębokość oparzeń. Jeśli obrażenia są niewielkie postępuj zgodnie z kolejnymi punktami. Jeśli są duże lub budzą twoje wątpliwości, rozpocznij udzielanie pomocy i wezwij pomoc.
- Oparzenia schładzaj zimną bieżącą wodą, ale nie lodem, ani nie wodą z lodem. Woda powinna być czysta i mieć około 20°C. Oparzenie schładzaj przez 20-30 minut. Zmniejsza to stopień oparzenia, ponieważ chłodniejsza woda odbiera oparzonej i rozgrzanej skórze ciepło, działa przeciwobrzękowo i uśmierza ból. Ze względu na szybko pojawiający się obrzęk, koniecznie zdejmij pierścionki, obrączkę itp. zanim będzie za późno. Zdejmij też ubranie z oparzonego miejsca, chyba że przywarło do skóry, wtedy go nie odrywaj.
- Gdy ból ustanie lub znacznie się zmniejszy, zaopatrz ranę jałowym opatrunkiem.
Przy oparzeniu substancją chemiczną najpierw zadbaj o siebie (np. załóż rękawiczki), zdejmij poszkodowanemu skażone ubranie i płucz skórę dużą ilością bieżącej wody.[2]
Kiedy oparzenia wymagają interwencji lekarskiej?
Z oparzeniem z pęcherzami większym niż dłoń poszkodowanego idź do lekarza (przyjmuje się, że 1% powierzchni ciała to powierzchnia odpowiadająca dłoni poszkodowanego z wyprostowanymi i złączonymi palcami, także u dziecka). Przy rozległym oparzeniu (u dziecka już kilka dłoni) dzwoń na 112.[3]
Kontroli lekarskiej wymaga również zawsze oparzenie twarzy, szyi, dłoni, stóp, okolic stawów, krocza i narządów płciowych, oparzenie okrężne kończyny (dookoła ręki lub nogi), a także oparzenie chemiczne i elektryczne.[3] Twarz i szyja są groźne, bo obrzęk może utrudnić oddychanie, a oparzenia dłoni, stóp, stawów i krocza mogą zostawić blizny, które ograniczą ich sprawność. Urazy dotyczące powyższych okolic są niezwykle niebezpieczne, nawet w przypadku oparzeń o niewielkiej rozległości i głębokości. Na 112 dzwoń po porażeniu prądem i wtedy, gdy po pożarze pojawia się chrypka, kaszel lub osmalenie nosa, bo to może oznaczać oparzenie dróg oddechowych.[2]
Prawie każde oparzenie, dotyczące niemowlęcia lub małego dziecka, wymaga kontaktu z lekarzem. Można od tego odstąpić jedynie w przypadku oparzeń I stopnia dotyczących niewielkich obszarów skóry, czyli oparzenia objawiającego się bólem i zaczerwienieniem bez powstających pęcherzy. Oparzenia II stopnia (z pęcherzami wypełnionymi surowiczym płynem) i III stopnia (skóra biała, szara albo zwęglona, sucha i niebolesna przy dotyku) oraz przypadki budzące jakiekolwiek wątpliwości powinny być skonsultowane z lekarzem. Podobnie wszystkie przypadki oparzeń spowodowanych substancjami chemicznymi lub prądem elektrycznym.
Wizyta u lekarza jest także niezbędna, gdy objawy niewielkiego oparzenia nie ustępują w ciągu kilku dni. Gdy nasila się ich zaczerwienienie, obrzęk i ból. Bądź gdy pojawia się wysoka gorączka, dreszcze lub ropna wydzielina na oparzonej powierzchni.
Pięć najczęstszych błędów, czyli czego nie wolno robić
- Nie wolno chłodzić oparzeń lodowatą woda lub obkładać kostkami lodu.
- Nie wolno smarować oparzonej skóry maściami, kremami czy tłuszczami. Nie stosuj też „domowych sposobów”, takich jak pasta do zębów, masło, białko jajka, kefir, jogurt czy mąka.[1]
- Nie wolno przekuwać pęcherzy.
- Nie wolno smarować oparzonego miejsca alkoholem.
- Jeśli oparzenie jest rozlegle, nie wolno zostawiać poszkodowanego samego.
Najlepiej oczywiście do oparzenia nie dopuścić. Kubek z gorącym napojem trzymaj poza zasięgiem dziecka, a przy kąpieli najpierw nalewaj zimną wodę, potem ciepłą, i sprawdzaj jej temperaturę termometrem.
Jeśli spodobał Ci się ten wpis to udostępnij go swoim znajomym, żeby więcej osób wiedziało jak udzielać pierwszej pomocy. Inne zagadnienia opisałam we wpisach Uratuj dziecko i Ręce do góry!



