Patrz na piersi

lek. Kasia Woźniak - -

Medycyna, Onkologia

Co roku 15 października obchodzony jest Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi.

Jest to najczęściej występujący nowotwór u kobiet (statystyki z 2013 roku). Szacuje się, że rocznie raka piersi rozpoznaje się u 1,5 miliona kobiet na całym świecie, z czego około 400-500 tys. umiera. Jest to najczęściej występujący u kobiet nowotwór złośliwy. Niestety u wielu kobiet wykrywany jest zbyt późno. W Polsce rak piersi jest najczęściej wykrywany u kobiet w wieku 50-69 lat. Jednak coraz bardziej rośnie liczba rozpoznań w grupie kobiet już od 20 roku życia. W ciągu ostatnich lat ilość wykrytych nowotworów piersi w grupie kobiet pomiędzy 20, a 49 rokiem życia wzrosła prawie 2-krotnie. Wczesne wykrycie zwiększa szanse na powrót do zdrowia. W przypadku nowotworów piersi, bardzo ważna jest samodzielna i regularna kontrola.

Instrukcja jak samodzielnie badać piersi

  1. Raz w miesiącu najlepiej zaraz po zakończonej miesiączce (pomiędzy 5-9 dniem cyklu) zbadaj piersi.
  2. Każde badanie rozpocznij od dokładnego oglądania piersi. Stań z rękami opartymi na biodrach przed lustrem i zobacz czy nie widzisz żadnych zmian w kształcie piersi i kolorze skóry. Obejrzyj dokładnie czy skóra na piersiach w żadnym miejscu się nie marszczy, a brodawki nie są wciągnięte i wyglądają jednakowo.
  3. Następnie unieś ręce do góry i ponownie oglądaj kształt piersi oraz skórę.
  4. Delikatnie ściśnij brodawki i zobacz czy nie wycieka z nich żaden płyn.
  5. Teraz zbadaj piersi palpacyjnie. Wyobraź sobie dwie linie, poziomą i pionową, które przecinają się pod kątem prostym w miejscu brodawki i dzielą pierś na cztery części tzw. kwadranty. Uciskając trzema palcami, wykonując okrężne ruchy, najpierw delikatnie, a później mocniej i po kolei zbadaj każdy z tych kwadrantów. Sprawdź, czy nie wyczuwasz żadnych zgrubień lub guzków.
  6. Najwięcej nowotworów występuje w górnym, zewnętrznym kwadrancie, czyli tym najbliżej pachy. Sprawdź też, czy nie wyczuwasz żadnych zgrubień i guzków pod pachą. Jest to badanie w poszukiwaniu powiększonych węzłów chłonnych.
  7. Następnie tak samo zbadaj wszystkie cztery kwadranty drugiej piersi oraz drugą pachę.

Badając się systematycznie dokładnie poznasz swoje ciało i łatwiej będzie Ci rozpoznać ewentualne zmiany. W przypadku wykrycia niepokojącego guzka, nie zwlekaj z wizytą u lekarza, bo przecież po to się regularnie badasz, by w razie takiej sytuacji móc zadziałać jak najszybciej.

Bardzo szkodliwym mitem jest przekonanie, że kobiety mające małe piersi nie muszą badać się tak często. To nieprawda! Częstość występowania raka piersi nie zależy od wielkości biustu. Niezależnie od tego jaką miseczkę nosimy powinnyśmy się badać co miesiąc.

Co w przypadku kobiet, które nie miesiączkują?

Niezależnie czy brak miesiączki jest spowodowany ciążą, chorobami, menopauzą, czy jakimkolwiek innym czynnikiem, nie można zapominać o badaniu piersi. Schemat badania piersi u tych kobiet nie różni się za wyjątkiem pierwszego punktu. Badanie też przeprowadza się wtedy raz w miesiącu, ale nie zwraca się uwagi na dzień cyklu. Ważne jest natomiast to, by o nim pamiętać i wybrać sobie jeden dzień np. pierwszy dzień każdego miesiąca, w którym będziemy dokładnie kontrolować piersi.

Badanie to może być utrudnione u kobiet karmiących piersią, ale nawet one nie powinny z niego rezygnować i w miarę możliwości badać się tak dokładnie jak będą w stanie. Zbadanie się będzie łatwiejsze to zaraz po nakarmieniu dziecka, gdy piersi są opróżnione.

USG czy mammografia?

Oprócz samodzielnego badania piersi warto też robić badania dodatkowe. Kobiety od 20 roku życia powinny co roku, a przynajmniej co dwa lub trzy lata wykonywać USG piersi. U pań w takim wieku ze względu na gruczołową budowę piersi USG jest lepszym badaniem niż mammografia.

Mammografia jest przeznaczona dla kobiet w wieku od 35-40 roku życia, kiedy piersi zbudowane są już z większej ilości tkanki tłuszczowej niż gruczołowej. Mammografia jest refundowana dla kobiet w wieku 50-69 lat co dwa lata. Dla kobiet z mutacją genetyczną w obrębie genów BRCA1 lub BRCA2 lub gdy rak piersi występował u członków rodziny, mammografia refundowana jest co roku. Jednak najlepiej, by wszystkie kobiety powtarzały to badanie co roku i zaczęły je wykonywać już gdy ukończą 40 lat.

U kogo ryzyko nowotworu jest większe?

Znamy wiele czynników sprzyjających występowaniu nowotworów piersi. Części z nich można unikać, ale niestety nie na wszystkie mamy wpływ. Te czynniki to min.:

-płeć żeńska,

-wiek (ryzyko wzrasta po 35 roku życia),

czynniki genetyczne np. zachorowania na raka piersi u krewnych 1. stopnia (np. u mamy lub siostry), mutacja genów BRCA1 i BRCA2,

– wcześniejsze wystąpienie innych chorób piersi,

– bezdzietność lub urodzenie pierwszego dziecka po 35 roku życia,

– długi czas miesiączkowania czyli pierwsza miesiączka przed 12 rokiem życia i menopauza po 55 roku życia,

– wieloletnie stosowanie hormonalnej terapii zastępczej,

– niewłaściwa dieta (zwiększenie ryzyka raka piersi u kobiet spożywających więcej tłuszczów zwierzęcych oraz pijących alkohol),

– ekspozycja na promieniowanie jonizujące,

– brak ruchu i aktywności fizycznej,

– otyłość.

 

Co jeszcze o chorobach piersi chcielibyście wiedzieć? Pytajcie w komentarzach, a ja uzupełnię artykuł o to co Was interesuje 🙂

lek. Kasia Woźniak

Lekarz i młoda mama dwóch chłopców. Ciągle w biegu i z kubkiem kawy w ręce, szukająca życiowej równowagi pomiędzy tym co ważne i ważniejsze.

Poprzedni wpisWitamina D - lek na wszystko czy marketingowy bubel?
Następny wpisOpowieść o chłopcu z autyzmem