Tabletka “dzień po”, czyli antykoncepcja awaryjna. Co warto wiedzieć?

lek. Kasia Woźniak - -

Ciąża, Ginekologia, Medycyna

Wielu z nas słyszało o tabletce “dzień po”, jednak mało kto posiada na jej temat rzetelną wiedzę. I właśnie po to, został stworzony ten artykuł – aby przybliżyć temat, który wciąż jest traktowany jako tabu i który niejednokrotnie wywołuje poczucie wstydu u kobiet. Zupełnie niepotrzebnie. W tym artykule znajdziecie odpowiedzi na jedne z najczęściej wyszukiwanych w internecie haseł odnośnie tabletek “dzień po” oraz garść fachowych informacji o samej tabletce.

Czy tabletka “dzień po” jest bezpieczna?

Tak. Jest to lek bezpieczny, rzadko wywołujący skutki uboczne. Do 2017 r. w Polsce można było kupić go bez recepty (w wielu europejskich krajach wciąż się to praktykuje). Obecnie wymagana jest recepta.

Czym właściwie jest tabletka “dzień po” i kiedy ją przyjąć?

Antykoncepcja awaryjna powszechnie zwana tabletką “dzień po”, jest stosowana w momencie, kiedy zawiedzie nas antykoncepcja mechaniczna (np. pękniecie prezerwatywy podczas stosunku seksualnego) lub jeśli nie zastosowaliśmy żadnej metody antykoncepcyjnej, a odbyliśmy stosunek seksualny. Należy zaznaczyć, że nie można nadużywać tych preparatów, a stosować jedynie w razie konieczności. 

Do najpowszechniejszych preparatów należą :

  • Escapelle, której substancją czynną jest lewonorgestrel. Działa do 3 dni po stosunku. Jej koszt to około 42 zł, cena może różnić się w zależności od apteki.
  • EllaOne lub Misstala, które zawierają w sobie octan uliprystalu. Działają do 5 dni po stosunku. EllaOne kosztuje około 100 zł, natomiast Misstala 80 zł.

Najlepiej, jeśli antykoncepcja awaryjna zostanie przyjęta w ciągu doby od odbytego stosunku seksualnego – wtedy jej skuteczność jest największa.

Jakie są skutki uboczne antykoncepcji awaryjnej?

Tabletka “dzień po”, jak każdy inny lek może spowodować wystąpienie skutków ubocznych. Do najczęściej występujących w tym przypadku należą: bóle głowy, krwawienia międzymiesiączkowe, nudności lub wymioty. 

W przypadku wystąpienia wymiotów do 3 godzin od przyjęcia tabletki, bardzo istotne jest, aby przyjąć drugą tabletkę, gdyż istnieje duże prawdopodobieństwo, że pierwsza nie zdążyła się wchłonąć. A co za tym idzie – będzie nieskuteczna. 

Do rzadko lub bardzo rzadko występujących skutków ubocznych zaliczyć możemy ból podbrzusza, tkliwość piersi, biegunki, wysypki, czy suchość w gardle.

Czy tabletkę “dzień po” można kupić na Allegro lub poprzez OLX?

Tutaj należy powiedzieć kategorycznie NIE. Ma to być lek z apteki tylko i wyłącznie. Kupując “leki” z niepewnego źródła możecie bardzo sobie zaszkodzić lub w najlepszym razie – będą one po prostu nieskuteczne. 

Czy antykoncepcję awaryjną można łączyć z alkoholem?

W charakterystykach leczniczych wspomnianych produktów nie ma informacji, by było to przeciwskazaniem. Mówiąc najprościej – można, gdyż powinno mieć to wpływu na skuteczność tabletki, o ile nie dojdzie do wymiotów. 

Warto jednak nadmienić, że alkohol nie wpływa pozytywnie na zdrowie i powinniśmy go unikać lub spożywać w niewielkich ilościach.

Czy tabletka “dzień po” ma wpływ na miesiączkę?

Antykoncepcja awaryjna może przesunąć krwawienie miesiączkowe w jedną, bądź drugą stronę. Może się ono pojawić kilka dni wcześniej lub kilka dni później. 

Jeśli zaś chodzi o samo przyjęcie tabletki, to można ją przyjąć w każdym dniu cyklu.

Czy można korzystać z antykoncepcji awaryjnej podczas karmienia piersią?

W przypadku antykoncepcji awaryjnej zawierającej lewonorgestrel – czyli Escapelle – nie powinno się karmić dziecka piersią przez 8 godzin od przyjęcia tabletki. Najlepiej odciągnąć wtedy pokarm z piersi wcześniej lub użyć mleka modyfikowanego dla niemowląt. Mleko odciągnięte w ciągu wspomnianych 8 godzin po zażyciu tabletki należy zutylizować. 

Tabletki zawierające octan uliprystalu (czyli EllaOne i Misstala)  przenikają do mleka matki na znacznie dłużej. Po ich zażyciu nie można karmić dziecka piersią aż przez tydzień, co znacznie utrudnia powrót do dalszego karmienia piersią.

Kto może wypisać receptę na tabletkę “dzień po”?

Każdy lekarz może wypisać taką receptę. Czas jest tutaj bardzo istotny, dlatego warto wiedzieć, że możemy zwrócić się z prośbą o receptę do każdego lekarza. Musimy go jednak poinformować o lekach, które przyjmowaliśmy w ostatnim czasie lub jeśli przyjmujemy jakieś leki na stałe. Jest to istotne, ponieważ działanie niektórych leków może osłabiać działanie tabletki “dzień po”.

 Czy lekarz może odmówić wydania recepty na tabletkę “dzień po”?

Lekarz może odmówić wypisania recepty na antykoncepcję awaryjną, powołując się na klauzulę sumienia. Na szczęście jest to dość  rzadko spotykane. Jeśli lekarz odmówi wystawienia recepty powołując się na klauzulę sumienia, powiniem wskazać innego lekarza lub miejsce, gdzie pacjentka to świadczenie może uzyskać.

Czy przyjęcie tabletki “dzień po” równa się aborcji?

Nie, tabletka “dzień po” to nie aborcja. Tabletkę “dzień po” zażywamy zanim jeszcze dojdzie do zagnieżdżenia się komórki jajowej w macicy, tak więc zanim rozpocznie się ciąża.

Czy tabletka “dzień po” może spowodować w przyszłości niepłodność?

Jak już zostało wspomniane – tabletka “dzień po” to lek bezpieczny. Nie wpływa na płodność kobiety w przyszłości, ani na przebieg jej przyszłych ciąż.

Jeśli potrzebujesz więcej informacji o tabletce “dzień po”, np. na temat jej składu, pełnej listy skutków ubocznych, bądź innych szczegółowych informacji – to najlepiej, jeśli zapoznasz się z CHPL, czyli charakterystyką produktu leczniczego. Znalezienie jej jest bardzo proste, wystarczy wpisać w wyszukiwarkę “chpl + nazwa preparatu”.

lek. Kasia Woźniak

Lekarz i młoda mama dwóch chłopców. Ciągle w biegu i z kubkiem kawy w ręce, szukająca życiowej równowagi pomiędzy tym co ważne i ważniejsze.

Poprzedni wpisTrądzik - Jak z nim walczyć?