Wielu z nas słyszało o tabletce “dzień po”, jednak mało kto posiada na jej temat rzetelną wiedzę. I właśnie po to, został stworzony ten artykuł – aby przybliżyć temat, który wciąż jest traktowany jako tabu i który niejednokrotnie wywołuje poczucie wstydu u kobiet. Zupełnie niepotrzebnie. W tym artykule znajdziecie odpowiedzi na jedne z najczęściej wyszukiwanych w internecie haseł odnośnie tabletek “dzień po” oraz garść fachowych informacji o samej tabletce.
Czy tabletka “dzień po” jest bezpieczna?
Tak. Jest to lek bezpieczny, rzadko wywołujący skutki uboczne. Do lipca 2017 r. jedną z tabletek “dzień po” (ellaOne) można było kupić w Polsce bez recepty (w wielu europejskich krajach wciąż się to praktykuje).[1] Od 23 lipca 2017 r. wszystkie tabletki “dzień po” są w Polsce na receptę.[2]
Czym właściwie jest tabletka “dzień po” i kiedy ją przyjąć?
Antykoncepcja awaryjna powszechnie zwana tabletką “dzień po”, jest stosowana w momencie, kiedy zawiedzie nas antykoncepcja mechaniczna (np. pękniecie prezerwatywy podczas stosunku seksualnego) lub jeśli nie zastosowaliśmy żadnej metody antykoncepcyjnej, a odbyliśmy stosunek seksualny. Należy zaznaczyć, że nie można nadużywać tych preparatów, a stosować jedynie w razie konieczności.
Do najpowszechniejszych preparatów należą :
- Escapelle, której substancją czynną jest lewonorgestrel. Działa do 3 dni po stosunku.
- EllaOne lub Misstala, które zawierają w sobie octan uliprystalu. Działają do 5 dni po stosunku.
Ceny tabletek wahają się od kilkudziesięciu do ponad 100 zł.
Najskuteczniejsza jest wkładka miedziana założona do 5 dni po stosunku. Spośród tabletek skuteczniejszy jest uliprystal.[3] Lewonorgestrel może też działać słabiej u kobiet, które ważą ponad 70 kg albo mają BMI powyżej 26. Wtedy lepiej wybrać uliprystal, a jeśli to niemożliwe, lekarz może zalecić podwójną dawkę lewonorgestrelu.[3]
Najlepiej, jeśli antykoncepcja awaryjna zostanie przyjęta w ciągu doby od odbytego stosunku seksualnego – wtedy jej skuteczność jest największa.
Jeśli stosujesz antykoncepcję hormonalną, po uliprystalu wróć do niej dopiero po 5 dniach, a do następnej miesiączki używaj też prezerwatyw.[4]
Jakie są skutki uboczne antykoncepcji awaryjnej?
Tabletka “dzień po”, jak każdy inny lek może spowodować wystąpienie skutków ubocznych. Do najczęściej występujących w tym przypadku należą: bóle głowy, krwawienia międzymiesiączkowe, nudności lub wymioty.
W przypadku wystąpienia wymiotów do 3 godzin od przyjęcia tabletki, bardzo istotne jest, aby przyjąć drugą tabletkę, gdyż istnieje duże prawdopodobieństwo, że pierwsza nie zdążyła się wchłonąć. A co za tym idzie – będzie nieskuteczna.
Do rzadko lub bardzo rzadko występujących skutków ubocznych zaliczyć możemy ból podbrzusza, tkliwość piersi, biegunki, wysypki, czy suchość w gardle.
Czy tabletkę “dzień po” można kupić na Allegro lub poprzez OLX?
Tutaj należy powiedzieć kategorycznie NIE. Ma to być lek z apteki tylko i wyłącznie. Kupując “leki” z niepewnego źródła możecie bardzo sobie zaszkodzić lub w najlepszym razie – będą one po prostu nieskuteczne.
Czy antykoncepcję awaryjną można łączyć z alkoholem?
W charakterystykach leczniczych wspomnianych produktów nie ma informacji, by było to przeciwskazaniem. Mówiąc najprościej – można, gdyż powinno mieć to wpływu na skuteczność tabletki, o ile nie dojdzie do wymiotów.
Warto jednak nadmienić, że alkohol nie wpływa pozytywnie na zdrowie i powinniśmy go unikać lub spożywać w niewielkich ilościach.
Czy tabletka “dzień po” ma wpływ na miesiączkę?
Antykoncepcja awaryjna może przesunąć krwawienie miesiączkowe w jedną, bądź drugą stronę. Może się ono pojawić kilka dni wcześniej lub kilka dni później.
Jeśli zaś chodzi o samo przyjęcie tabletki, to można ją przyjąć w każdym dniu cyklu.
Czy można korzystać z antykoncepcji awaryjnej podczas karmienia piersią?
W przypadku antykoncepcji awaryjnej zawierającej lewonorgestrel – czyli Escapelle – nie powinno się karmić dziecka piersią przez 8 godzin od przyjęcia tabletki. Najlepiej odciągnąć wtedy pokarm z piersi wcześniej lub użyć mleka modyfikowanego dla niemowląt. Mleko odciągnięte w ciągu wspomnianych 8 godzin po zażyciu tabletki należy zutylizować. Według części wytycznych (np. brytyjskiego FSRH) taka przerwa w karmieniu nie jest jednak potrzebna.[3]
W przypadku tabletek zawierających octan uliprystalu (czyli EllaOne i Misstala) producent zaleca tydzień przerwy w karmieniu, odciągając i wylewając w tym czasie pokarm. To zalecenie z ostrożności, bo brakuje danych o bezpieczeństwie.[4] Tak długa przerwa może znacznie utrudnić powrót do dalszego karmienia piersią.
Kto może wypisać receptę na tabletkę “dzień po”?
Każdy lekarz może wypisać taką receptę. Czas jest tutaj bardzo istotny, dlatego warto wiedzieć, że możemy zwrócić się z prośbą o receptę do każdego lekarza. Musimy go jednak poinformować o lekach, które przyjmowaliśmy w ostatnim czasie lub jeśli przyjmujemy jakieś leki na stałe. Jest to istotne, ponieważ działanie niektórych leków może osłabiać działanie tabletki “dzień po”.
Receptę może wystawić też farmaceuta w aptece oznaczonej naklejką programu NFZ, jeśli masz co najmniej 15 lat. Dotyczy to tabletki z octanem uliprystalu, najwyżej raz na 30 dni, a pilotaż potrwa do 30 czerwca 2028 r.[5][6] Lekarz może wystawić receptę również podczas teleporady.
Czy lekarz może odmówić wydania recepty na tabletkę “dzień po”?
Lekarz może odmówić wypisania recepty na antykoncepcję awaryjną, powołując się na klauzulę sumienia. Na szczęście jest to dość rzadko spotykane. Lekarz, który powołuje się na klauzulę sumienia, nie musi wskazać innego lekarza.[7] Wtedy od razu szukaj pomocy u innego lekarza (także online) albo w aptece z programu NFZ.
Czy przyjęcie tabletki “dzień po” równa się aborcji?
Nie, tabletka “dzień po” to nie aborcja. Tabletka opóźnia owulację, więc plemniki nie spotykają komórki jajowej. Nie przerywa istniejącej ciąży.[8]
Czy tabletka “dzień po” może spowodować w przyszłości niepłodność?
Jak już zostało wspomniane – tabletka “dzień po” to lek bezpieczny. Nie wpływa na płodność kobiety w przyszłości, ani na przebieg jej przyszłych ciąż.
Jeśli potrzebujesz więcej informacji o tabletce “dzień po”, np. na temat jej składu, pełnej listy skutków ubocznych, bądź innych szczegółowych informacji – to najlepiej, jeśli zapoznasz się z CHPL, czyli charakterystyką produktu leczniczego. Znalezienie jej jest bardzo proste, wystarczy wpisać w wyszukiwarkę “chpl + nazwa preparatu”.



