Zapewne dobrze wiesz, że smutek, przygnębienie i utrata energii to objawy depresji. Ale czy znajdzie się osoba, która kiedyś tak nie miała? Problem zaczyna się wtedy, gdy do powyższych objawów dołączają się inne, może mniej dla Ciebie istotne, a równie ważne.
Na co zwrócić uwagę? Po pierwsze na to, jak długo trwa poczucie smutku, wewnętrznej pustki czy beznadziejności. Po drugie, czy to poczucie może być związane z jakimś przykrym wydarzeniem i potrzeba zwyczajnie trochę czasu, by sobie z nim poradzić. Po trzecie, odpowiedz na pytania czy potrafisz cieszyć się i wyrażać swoje emocje, czy potrafisz podejmować decyzje i realizować postawione cele, czy sen pozwala Ci wypocząć?
Depresja to także poczucie nieuzasadnionej winy, niska samoocena i nastawienie, że nie jesteśmy nikomu potrzebni.
Wydawać by się mogło, że rozpoznanie depresji nie jest trudne. Niestety, często jest odwrotnie. A dlaczego? Bo potrafi się dobrze zamaskować. Omawiane zaburzenie może się “ukrywać” za bezsennością, lękiem, bólami brzucha czy trudnościami w połykaniu.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Zawsze, kiedy stan zdrowia psychicznego budzi niepokój danej osoby lub najbliższych z jej otoczenia.
Trzeba podkreślić, że symptomy depresji utrzymujące się ponad 2 tygodnie są wskazaniem do wizyty u specjalisty. Również bezsenność, przewlekły ból czy inne dolegliwości ze strony organizmu, których przyczyna nie może zostać wyjaśniona na podstawie badań dodatkowych, mogą wymagać interwencji lekarskiej.
Na początek możesz odpowiedzieć sobie na dwa proste pytania (to tzw. PHQ-2): czy w ciągu ostatnich 2 tygodni często dokuczało Ci przygnębienie, smutek albo poczucie beznadziei? Czy często brakowało Ci zainteresowania i przyjemności z robienia czegokolwiek? Jeśli choć na jedno odpowiadasz „tak”, porozmawiaj z lekarzem. Taki test nie zastępuje diagnozy, pomaga tylko zdecydować, czy szukać pomocy.
Jeśli pojawiają się myśli, że lepiej byłoby nie żyć, nie czekaj 2 tygodni. Porozmawiaj z kimś od razu i zadzwoń: 800 70 2222, 116 123 (dzieci: 116 111) lub 112.[1]
Możesz zacząć od lekarza rodzinnego. Do psychiatry na NFZ nie potrzebujesz skierowania. Jeśli w pobliżu jest Centrum Zdrowia Psychicznego, zgłoś się tam bez skierowania i bez rejestracji. Dla dzieci i nastolatków są poradnie psychologiczne I poziomu (bez skierowania).[2]
Szczególną uwagę warto zwrócić na czas po porodzie. Jeśli smutek, lęk albo poczucie, że sobie nie radzisz, trwają dłużej niż 2 tygodnie po porodzie, powiedz o tym położnej lub lekarzowi. Pomocna jest krótka Edynburska Skala Depresji Poporodowej (EPDS), a więcej o depresji poporodowej pisałam we wpisie Prawdziwa historia depresji poporodowej.
Nierozpoznana współistniejąca depresja może być przyczyną braku oczekiwanej odpowiedzi na leczenie np. nadciśnienia tętniczego, infekcji czy długotrwałego bólu.
Co jeszcze można zrobić?
Rozmawiać. Należy nauczyć się dzielić z drugą osobą swoimi przeżyciami i emocjami, postarać się odnaleźć w sobie empatię i spróbować zrozumieć odczucia drugiego człowieka.
Taka rozmowa powinna opierać się na prostych, jasnych słowach i nie stanowić długiego przemówienia. W taki sposób łatwiej jest ocenić z czego wynikają trudności i ustalić konkretne rozwiązania.
Pamiętaj!
- Nie lekceważ objawów depresji. Jest to choroba, którą można skutecznie leczyć. Pomaga psychoterapia, a w depresji umiarkowanej i ciężkiej także leki przeciwdepresyjne.[3]
- Im wcześniej zostanie rozpoznana, tym lepsze są rezultaty leczenia.
- Nie obawiaj się wizyty u specjalisty. Depresja nie jest objawem słabości i nie zależy od Twojej woli.
- Regularna aktywność fizyczna może być skutecznym sposobem poprawy nastroju i stanowić wartościowy element leczenia depresji.[4] Przy depresji umiarkowanej i ciężkiej ruch uzupełnia leczenie, ale go nie zastępuje.
Gdzie szukać pomocy:
- bezpośrednie zagrożenie życia: 112 lub SOR szpitala z oddziałem psychiatrycznym,
- dorośli w kryzysie: 800 70 2222 (Centrum Wsparcia, całą dobę, bezpłatnie, także czat na centrumwsparcia.pl),
- 116 123 (telefon zaufania dla osób w kryzysie emocjonalnym, całą dobę, także czat na 116sos.pl),
- dzieci i młodzież: 116 111 (Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, całą dobę, także czat na 116111.pl) oraz 800 12 12 12 (Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka),
- gdzie się leczyć: 800 190 590 (Telefoniczna Informacja Pacjenta NFZ).



